Sambor II w Fabryce Sztuk - historia, legenda i denar tczewski

W kameralnej sali przy ul. Podmurnej tchnęło starą opowieścią o księciu, kopiach monet i muralach, które łączą historię z wyobraźnią. Wernisaż przyciągnął tych, którzy szukają w mieście śladów przeszłości oraz tych, którzy lubią, gdy wystawa opowiada więcej niż eksponaty. Atmosfera była mieszanką naukowego zainteresowania i familijnej ciekawości – tyle, że opowiedziana po tczewsku.

• Wernisaż wystawy Sambor II w Fabryce Sztuk pokazał historię i legendę
• Fabryka Sztuk jako miejsce, gdzie przeszłość wychodzi ze ścian

Wernisaż wystawy Sambor II w Fabryce Sztuk pokazał historię i legendę

Podczas wernisażu, który odbył się 9 stycznia 2026 r. w filii Fabryki Sztuk mieszczącej się przy ul. Podmurnej 15, zaprezentowano ekspozycję poświęconą postaci księcia Sambora II. Kuratorem wystawy jest Marta Murawska, za większość grafik odpowiada Aleksandra Ujazdowska-Bałdowska, a placówką od 19 lat kieruje Alicja Gajewska. Ekspozycja wpisuje się w rok obchodów 800-lecia Parafii p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego i została otwarta tuż przed Dniem Tczewa upamiętniającym powrót miasta do Polski 30 stycznia 1920 r.

Wśród zgromadzonych obiektów znalazły się:

• artefakty odkryte podczas badań prowadzonych przez archeolog Renata Wiloch-Kozłowska w rejonie Lubiszewa i Stanisławia oraz w krypcie tczewskiej fary,
• ornaty i przedmioty liturgiczne wypożyczone przez ks. dr Łukasza Kątny,
• rekonstrukcje i grafiki ilustrujące legendę porwania Małgorzaty, córki Sambora II, przez skrzydlatego, czarnego potwora,
• możliwość wybicia pamiątkowego denara tczewskiego wzorowanego na monetach z Mennicy Sambora II bitej w latach 1250 - 1271.

Zwiedzający mogą także nabyć kartki z grafikami Aleksandry Ujazdowskiej-Bałdowskiej oraz odbić pamiątkowe stemple pieczęci Sambora II i jego żony Mechtyldy. Z inicjatywy filatelisty Adam Murawski Poczta Polska S.A. wydała jedenaście dziewięcioznaczkowych arkuszy Spersonalizowanych Znaków Opłaty Pocztowej upamiętniających wernisaż.

Fabryka Sztuk jako miejsce, gdzie przeszłość wychodzi ze ścian

Jedną z zaskakujących atrakcji filii przy ul. Podmurnej 15 są fragmenty murów obronnych prowadzące przez wnętrze kamienicy - relikt z początku XIV wieku, który przypomina, że historia miasta zapisana jest nie tylko w dokumentach, ale i w murach. Scenografia wystawy i zadbane grafiki dopełniają narrację, tak że zwiedzanie staje się opowieścią z elementami teatralnymi i edukacyjnymi.

Dla kogo ta wystawa ma największy sens? Przyciągnie zainteresowanych archeologią i historią średniowiecza, filatelistów oraz rodziny szukające wydarzenia łączącego warsztaty z opowieścią. Dla szkół to gotowy materiał edukacyjny - od znalezisk po opowieści o lokalnych legendach.

Na koniec warto pamiętać praktyczne elementy - to ekspozycja łącząca rzemiosło, badania i opowieść, w której można dotknąć historii przez pamiątkową monetę i pieczęć. Drobne formy - kartki i stemple - sprawiają, że wizyta ma wymiar materialnej pamiątki, a emisja spersonalizowanych arkuszy przez Poczta Polska S.A. daje dodatkową wartość kolekcjonerską.

na podstawie: Urząd Miasta Tczewa.